Pragmatisch en conform de CSRD?

Mitch van Driel
Mitch van Driel
03 mei 2024

Met de introductie van de Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD) wordt er in korte tijd veel verwacht van (grote) bedrijven op het gebied van duurzaamheidsrapportage. Zoals besproken in ons vorige artikel dienen de eerste bedrijven al te rapporteren over boekjaar 2024. Echter, niet alle rapportagevereisten staan vast en er gelden tal van overgangsbepalingen. Bovendien geeft een accountant gedurende de eerste jaren slechts beperkte mate van zekerheid (limited assurance). En wat te denken van de belangrijkste vraag: Hoe pakken we dit zo pragmatisch mogelijk aan?

Om deze reden publiceren we de aankomende weken meerdere artikelen met als doel de verschillende duurzaamheidswetgeving duidelijker te maken. Deze week zoomen we in op wat de CSRD inhoudt.

"

Kort samengevat kan de ESRS opgebroken worden in drie soorten standaarden: de cross-cutting, topical en sector specific standaarden.

De CSRD is hét spel, de ESRS vormen de regels

Om conform de CSRD te rapporteren dienen organisaties de ESRS (European Sustainability Reporting Standards) te implementeren. De ESRS zijn de door de EFRAG (European Financial Reporting Advisory Group) opgestelde standaarden en geven dé handvatten die bepalen hoe het duurzaamheidsverslag van jouw bedrijf eruit moet zien. Daarnaast zorgen de standaarden voor een uniforme rapportagestructuur voor alle bedrijven binnen de EU. Dus hoewel gerapporteerde onderwerpen en gedeelde resultaten veelal verschillend zullen zijn tussen bedrijven, blijft het goed mogelijk duurzaamheidsrapportages van verschillende bedrijven te vergelijken. Sinds de standaarden per eind juli 2023 definitief aangenomen zijn en de eerste bedrijven al over boekjaar 2024 moeten rapporteren is dit hét moment om eens dieper in de ESRS te duiken.

Hoe is de ESRS opgebouwd?

Kort samengevat kan de ESRS opgebroken worden in drie soorten standaarden: de cross-cutting, topical en sector specific standaarden. De cross-cutting standaarden gelden uniform voor alle bedrijven. Deze standaarden verhelderen de fundamentele concepten, bepalen de kaders voor duurzaamheidsrapportage en lichten de overgangsbepalingen toe. Meer details over deze overgangsbepalingen vind je later in het artikel onder het kopje ‘Pak het pragmatisch aan. Gebruik overgangsbepalingen!’. Daarnaast ligt de focus op de sector agnostische rapportagevereisten en minimale openbaarmakingsvereisten die gelden voor alle bedrijven die onder de CSRD vallen.

De topical standaarden omvatten de 10 Environmental, Social en Governance (ESG) thema’s die het grootste deel van het duurzaamheidsverslag zullen vormen. Om erachter te komen welke duurzaamheidsthema’s in jouw duurzaamheidsverslag naar voren komen is de dubbele materialiteitsanalyse (DMA) de basis (de DMA zal worden toegelicht in een volgend artikel).

In totaal bestaan de cross-cutting en topical standaarden samen uit +/- 1200 datapunten! Hierover hoef je echter echt niet allemaal te rapporteren. Waar de cross-cutting standaarden verplicht zijn, is het in de topical standaarden vaak goed mogelijk een heel aantal onderwerpen te schrappen tijdens de DMA, sinds deze onderwerpen niet materieel (lees: niet relevant) zijn.

Verder zal de EFRAG per eind juni 2026 de sector specific standaarden publiceren. Hoewel nog onbekend hoe deze standaarden eruit gaan zien, weten we wel dat deze standaarden enkel zullen gelden voor bepaalde sectoren (o.a. Olie en gas of Voedsel en dranken). Rapporteer je eerder dan boekjaar 2026? Dan wordt er van jou enkel verwacht na te denken over duurzaamheidsonderwerpen die voor jouw bedrijf relevant zijn maar niet worden gedekt door de huidige standaarden.

Pragmatisch en conform de CSRD?

Pak het pragmatisch aan. Gebruik overgangsbepalingen!

Daarnaast zijn er ook nog overgangsbepalingen in het leven geroepen om de rapportageplicht wat te verlichten gedurende de eerste jaren dat je als bedrijf rapportage plichtig bent. De overgangsbepalingen zijn opgesplitst in twee delen: Een deel voor alle bedrijven die onder de CSRD vallen en een ander deel voor enkel de kleinere bedrijven. Een belangrijke overgangsbepaling voor alle bedrijven die wij willen uitlichten, is dat gedurende het 1e rapportagejaar geen vergelijkende informatie gepresenteerd hoeft te worden. Wij raden dus altijd aan om je 1e rapportagejaar te gebruiken als basisjaar waartegen je de duurzaamheidsprestaties van jouw bedrijf in latere jaren vergelijkt, sinds dit voorkomt dat je de archieven in moet.

Naast de overgangsbepalingen die voor alle bedrijven gelden, krijgen MKB bedrijven met minder dan 750 werknemers op de geconsolideerde balans de mogelijkheid om gebruik te maken van verdere overgangsbepalingen gedurende de eerste twee rapportagejaren. Denk hierbij aan o.a. excepties voor rapportage over de broeikasgas emissies in de gehele waardeketen (scope 3) en de volledige vrijstelling van het rapporteren over je eigen werknemers (S1) in het 1e rapportagejaar.

Al met al kunnen de overgangsbepalingen een enorme impact hebben op de totale omvang van de rapportageverplichtingen gedurende de eerste jaren. Indien je over elk duurzaamheidsonderwerp zal rapporteren (zeer onwaarschijnlijk) en minder dan 750 werknemers in dienst hebt, is het mogelijk om maximaal 618! datapunten te schrappen door optimaal gebruik te maken van alle mogelijke overgangsbepalingen in het 1e jaar. Zelfs voor bedrijven die meer dan 750 werknemers hebben, kan het totaal teruggebracht worden met maximaal 121 datapunten gedurende het 1e jaar.

Hieronder lees je meer over de exacte overgangsbepalingen die voor jou gelden en hoelang je hier gebruik van kunt maken.

Ontdek de exacte overgangsbepalingen

Overgangsbepalingen gelden voor alle bedrijven.

 

Rapporteer je bijv. vanaf 2026 en is er een overgangsbepaling van drie jaar voor een onderwerp, dan hoef je hier pas over te rapporteren vanaf 2029.

Overgangsbepaling 1e jaar

  • Vrijstelling van het rapporteren over vergelijkende informatie op basis van een basisjaar.
  • Niet verplicht te rapporteren over de verwachte financiële effecten als gevolg van Impacts, Risico’s en Kansen (IRK) op duurzaamheidsthema’s. Gedurende jaar 2 en 3 is het zelfs mogelijk om enkel de kwalitatieve datapunten te rapporteren.
  • Tot slot zijn er nog enkele hele specifieke overgangsbepalingen voor S1-7, S1-8 en S1-11 t/m S1-15.

Overgangsbepaling 1e 3 jaar

  • Volledige value chain rapportage niet verplicht. Indien informatie uit de waardeketen niet beschikbaar is, geef je tekst en uitleg hoe je hebt geprobeerd aan informatie te komen, waarom informatie niet beschikbaar is en een plan om in de toekomst wel over de benodigde informatie te kunnen beschikken.

Overgangsbepaling 1e jaar

  • Rapportage over S1 Eigen werknemers niet verplicht
  • Rapportage over scope 3 (emissies in de waardeketen) broeikasgas emissies niet verplicht

Overgangsbepaling 1e 2 jaar

  • Rapportage over de volgende onderwerpen niet verplicht:
    • E4 Biodiversiteit en ecosystemen
    • S2 Werknemers in de waardeketen
    • S3 Getroffen gemeenschappen
    • S4 Consumenten en eindgebruikers

Waar moet ik als bedrijf over rapporteren?

Om als organisatie inzichtelijk te krijgen waar je precies over moet rapporteren, begin je met de dubbele materialiteitsanalyse (DMA). Dit is een analyse waarin je met jouw organisatie, de waardeketen en stakeholders de duurzaamheidsthema’s uit de topical standaarden beoordeelt op basis van materialiteit (of een onderwerp relevant is voor jouw organisatie). Hierover meer in ons volgende artikel!

Ontmoet onze specialisten

Jouw succes is onze missie

Maak kennis met onze specialisten en bespreek jouw mogelijkheden.

arrow_back
arrow_forward
Bauke Blanken

Bauke Blanken

Consultant

Kirill van der Velde

Kirill van der Velde

Consultant

Mitch van Driel

Mitch van Driel

Consultant

Wouter Adolfsen

Wouter Adolfsen

Consultant

Arnoud Rijpstra

Arnoud Rijpstra

Director

Martijn Bras

Martijn Bras

Consultant